مقاله: كتايون فيض مرندي : خلاقيت در بخش فني تئاتر گم شده است
دوشنبه 8 آبان 1385 - 11:35, (1143 بار خوانده شده است)
نغمه ثميني: لحن نمايشنامه "بدون خداحافظي" در بسياري از موارد رئاليستي است .نشست خبري نمايش "بدون خداحافظي" با حضور عوامل نمايش و "كتايون فيض مرندي"، كارگردان و "نغمه ثميني"، نويسنده نمايش،عصر ديروز در تالار سايه مجموعه تئاتر شهر برگزار شد...
نغمه ثميني: لحن نمايشنامه "بدون خداحافظي" در بسياري از موارد رئاليستي است
نشست خبري نمايش "بدون خداحافظي" با حضور عوامل نمايش و "كتايون فيض مرندي"، كارگردان و "نغمه ثميني"، نويسنده نمايش،عصر ديروز در تالار سايه مجموعه تئاتر شهر برگزار شد.
در ابتداي نشست خبري نمايش "بدون خداحافظي"، "كتايون فيض مرندي" ضمن تقدير از اصحاب رسانه به جهت پوشش خبري اين نمايش گفت: قرار بود نمايش "خرده جنايت هاي زن و شوهري"را به روي صحنه ببرم، ولي به دلايلي اين اتفاق نيفتاد، بنابراين كار جديدم را با عنوان "بدون خداحافظي" آغاز كردم و علت شروع اين كار با مضمون مهاجرت اين بود كه به نظر مي رسيد همه ما دنبال رفتن از يك موقعيت به موقعيت ديگري براي به دست آوردن شرايط بهتر هستيم، اما اين در حالي است كه به دنبال اين فرار و مهاجرت يك سري عواض و پيامدهاي پنهان است و ما همه اين مشكلات را از طريق روزنامه ها، اخبار و تفسير ديگران مي شنويم، ولي اهميت چنداني به آن نمي دهيم.
وي افزود: شايد مرزهايي كه با اينترنت شكسته شده است قرار است اين بار با قدم گذاشتن انسان ها در خاك و زمين همديگر و با حضور فعلي شان شكسته شود و شايد وارد دوره تاريخي جديدي شده ايم كه جاي بحث و تامل بسيار است.
وي در خصوص علت انتخاب موضوع نمايش "بدون خداحافظي" گفت: اگر نگاهي به مهاجراني كه در كشور زندگي مي كنند بيندازيم مي بينيم كه بيشتر مهاجراني كه وارد كشورمان شدهاند، افغاني ها هستند و ما با آنها در تعامل هستيم. ضمن اين كه با مشكلات و مسائل آنها بيشتر در ارتباط هستيم و از نزديك شاهد مشكلاتي كه براي خودمان هم پديد آمده، هستيم، بنابراين در بحث مهاجرت بهتر است به مهاجراني بپردازيم كه از نزديك با آنها در تعامل هستيم .
وي اظهار داشت: بحث مهاجرت بحث تازه اي براي ما نيست؛ فرار مغزها ، رفتن جوان ها از كشور و پيامدهايي كه آنها را تهديد مي كند و همچنين موفقيت ها و عدم موفقيت ها از عواملي است كه در بحث مهاجرت بايد به آنها پرداخته شود.
فيض مرندي افزود: از مسائل ديگري كه باعث شد من منطقه افغانستان را مد نظرم قرار دهم؛ شرايط كلي منطقه بود كه اين ناحيه دستخوش يك تب و تاب عجيبي است كه اگر اين منطقه را با كشورهاي ديگر دنيا مقايسه كنيم مي بينيم كه ضربان قلب اين منطقه به نسبت مناطق ديگر تندتر مي زند و در يك پروسه تاريخي اتفاقات عجيبي رخ مي دهد كه دلبستگي و يا عدم دلبستگي ملت ها را به خود جلب مي كند و همه اين موارد مجموعه اي را تشكيل داد كه در قالب اين نمايش نامه جاي گرفت.
وي گفت: شخصا اين متن را خيلي دوست دارم و اميدوارم با هنرمندي هنرمنداني كه به عنوان بازيگر در اين نمايش حضور داشتند، حق مطلب را بيان كرده باشيم .
وي افزود: از اسفند ماه سال گذشته تا به امروز با اين موضوع زندگي كردم و مطالعات و تحقيقات گسترده اي در خصوص محتويات اين موضوع انجام دادم كه در نتيجه مواردي را به دست آوردم كه شايد اصلا قرار نبود در نمايشنامه مورد استفاده قرار بگيرد و اين موضوع براي من مثل تولد يك نوزاد و پرورش آن بود.
در ادامه اين نشست، "نغمه ثميني"، نويسنده نمايش "بدون خداحافظي" گفت: اگر چه در نمايشنامه "بدون خداحافظي" به باميان خيلي اشاره مي شود و افغانستان داراي يك فرهنگ هنري نيز هست، ولي سعي ما اين بود كه نمايشنامه زياد به مردم افغانستان نپردازد، چون هر تماشاگر ايراني دوست دارد نمايشي با موضوع ايراني ببيند. ضمن اين كه تلاش ما اين بود كه در هر اپيزود اگر دو شخصيت وجود دارد، حتما يكي ايراني و يكي افغاني باشد و همان اندازه كه شخصيت افغاني در نمايش برايمان مهم بود؛ شخصيت ايراني مهم تر بود.
وي افزود:ما هميشه به يك شكل عام به رابطه دو كشور همسايه اي كه مراوده فرهنگي داشته اند نگاه كرده ايم، اين در حالي است كه اين متن تلاش مي كند نگاه هاي ديگري را پيش بكشاند كه اين مساله در اپيزود سه كاملا مشهود است، ما در اين اپيزود از دختري صحبت مي كنيم كه از ايران به افغانستان مهاجرت مي كند .
ثميني با اشاره به طرح موضوع در حوزه سينما گفت: در سينما رويكرد نسبت به افغان ها، عاشقانه و يا شاعرانه است، ولي ما در فضاي اين نمايش از حالت شاعرانه و عاشقانه خارج هستيم و لحن نمايشنامه در بسياري از موارد رئاليستي است و حتي در اپيزود آخر نه تنها لحن شاعرانه نيست، بلكه كاملا واقع گر است. البته اين روند هم راهي بود براي اين كه كمي نگاه ها را متفاوت تر كنيم .
اين نويسنده تئاتر با بيان اين مطلب كه برنامه ريزي در تئاتر آسان تر از سينما است، تصريح كرد: درست است كه سينما از لحاظ شرايط مالي براي نويسنده بهتر است، ولي متاسفانه شرايط برنامه ريزي در فضاي سينمايي بسيار دشوار تر از فضاي تئاتر است و اگر وارد اين حيطه شويم هر لحظه ممكن است در گردابي فرو رويم كه بيرون آمدنش مشكل باشد.
در ادامه اين نشست، "كتايون فيض مرندي" با اشاره به مشكلات اجرايي نمايش "بدون خداحافظي" گفت: با تمام محدوديت هايي كه در رابطه با حجم كم سالن ها در مركز هنرهاي نمايشي حاكم است ، وقتي متقاضيان سالني را متناسب با اجراي نمايش خود مي بينند آن را از مسوولان درخواست مي كنند، دست اندركاران نيز بايد نهايت همكاري را براي آماده كردن سالن مشخص به كارگردانان داشته باشند، وي افزود: گاهي اوقات شاهد دو اجرا در يك سالن هستيم و اين در حالي است كه بايد براي طراحي صحنه و دكور متحمل انرژي زيادي شويم ،چون اگر اينچنين نبود و يك نمايش در يك سالن روي صحنه مي رفت از دكورهاي چرخان كه داراي سازه هاي سنگين تر است استفاده مي كرديم. وقتي ما بحث مشكلات اجرايي در سالن را پيش مي كشيم اصلا منظورمان دوست داشتن سالن نيست، بلكه ضرورت سالن است و اين جا اين سوال مطرح مي شود كه آيا اين كار ضرورت اجرايي در اين سالن را دارد يا خير.
فيض مرندي ادامه داد: در بخش فني تئاتر نيز شاهد مشكلات فراواني هستيم و واقعيت اين است كه همه كارگردانان تئاتر، طراح صحنه نيستند و نيروها در اجراي يك نمايش بايد نسبت به كارشان مكلف و متعهد باشند ،مشكلات بخش دكور و طراحي صحنه نبايد به آنها منتقل شود.بنابراين حجم ابزار آلات، نيروهاي انساني و فضايي كه براي اجراي نمايش اختصاص دارد، اصلا پاسخگوي نياز مخاطب نيست و اين مشكلات باعث فرسوده شدن تيم مي شود.
وي تاكيد كرد: به نظرم خلاقيت در بخش فني تئاتر گم شده است و براي حل اين مشكل بايد از نيروهاي خلاق و ممتاز دانشگاه ها كمك بگيريم .
سیاوش تهمورث با اشاره به اینکه خود یکی از نویسندگان و تنظیمکنندگان اساسنامه اولیه خانه تئاتر بوده، از عملکرد این نهاد صنفی متعلق به هنرمندان عرصه تئاتر ابراز نارضایتی کرد.
خانه تئاتر در تاریخ فعالیت هشت ساله خود با وجود تلاشهایی که در راه اعتلاء و پیشرفت تئاتر کشور انجام داده، ولی در بسیاری از موارد نتوانسته به اهداف مد نظر خود و ذکر شده در اساسنامه برسد.
در آستانه ورود به سومین ماه فصل بهار 87 و با گذشت حدود سه ماه از پایان جشنواره تئاتر فجر، هنوز تکلیف دبیر بیست و هفتمین دوره جشنواره تئاتر فجر مشخص نشده و مهمترین اتفاق تئاتر کشور تا امروز بلاتکلیف مانده است.